Structure Engineer တစ္ေယာက္ဧ။္ေျခလွမ္းမ်ား အပိုင္း(၁၉)
How To Read RC Books
Beam Vs Column
ပထမဆံုးအေနနဲ႔ beam နဲ႔ column ကိုအရင္ကြဲရပါမယ္ beam ဆိုတာက flexure member ပါ flexure ဆိုတာ bending ကိုေျပာတာပါပဲ ဒါေၾကာင့္ beam က bending member ေပါ့
Bending ဆိုတာေကြးညြတ္တဲ့သေဘာကိုေျပာတာ ေပတံတစ္ေခ်ာင္းကို ေကြးလိုက္ပါ ေအာက္ဖက္ျခမ္းမွာ တင္းတဲ့အားလာျဖစ္မယ္ အဲ့ဒါ tension ပဲ tension အတြက္ဆိုရင္ သံေခ်ာငး္ကိုထည့္တယ္ ဒါေၾကာင့္ beam က သံေခ်ာင္းကို အဓိကအားကိုးတယ္
column မွာက်ေတာ့ဒီလိုမဟုတ္ဘူး compression member ေပါ့ compression ကိုအဓိကထမ္းရျပီဆိုေတာ့ concrete ရဲ႕ အေရးပါမွဳက ဒီလိုအခ်ိန္မွာေရွ႕ေရာက္တယ္ေျပာရမယ္ ဆိုလိုတာက column မွာက်ေတာ့ concrete ကို အဓိကအားကိုးတယ္
concrete ဆိုရင္ compression ကိုပဲ ခံနိုင္တယ္ steel ဆိုရင္ tension ကိုပဲခံနိုင္တယ္ဆိုျပီး လက္ခံေနေသးတယ္ဆိုရင္ အခုခ်ိန္မွာ အဲ့ဒီအယူဆကိုျပင္သင့္ျပီ သူတို႔နွစ္ခုစလံုးက tension , compression ထမ္းနိုင္တဲ့ ပမာဏ ကိုယ္စီရွိၾကပါတယ္
tension ရဲ႕ အဓိကအားနည္းခ်က္က crack ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ void ေတြကေန tension force ကို transmit မလုပ္နိုင္ေတာ့ဘူး ဒါေၾကာင့္ေျပာပါတယ္ concrete ဟာ ကြဲျပီဆိုတာနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ tension ထမ္းနိုင္တဲ့နုနု္းက Zero ပါ
compression ရဲ႕ အဓိကအားနည္းခ်က္က Area ပဲ column တိုင္လို ပစၥည္းတစ္ခုက ဘယ္ေလာက္ပဲ ဖိအားကိုခံနိုင္တယ္ေျပာေျပာ သူ႔မွာ cross sectional Area မ်ားမ်ားစားစားမရွိရင္ အသံုးမ၀င္ဘူးလို႔ေျပာနိုင္တယ္
structure မွာ ပိန္ေသးအခ်ိဳးဆိုတာရွိပါတယ္ slenderness ratio ပါ ဒါကိုဘာနဲ႔သတ္မွတ္လည္းဆိုရင္ L/r ratior OR L/d နဲ႔သတ္မွတ္ပါတယ္ L က length ပါ d,r က ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ လံုးပတ္အတိုင္းတာေတြေပါ့
column လိုမ်ိဳးအေပၚကေနက်လာတဲ့ ဖိအားေတြကိုခံနိုင္ဖို႔ဆိုရင္ cross section ကၾကီးရမယ္ Length က တိုေလေလ structure အရအဆင္ေျပေလေလလို႔အၾကမ္းဖ်င္းေျပာနိုင္တယ္ slennderness ratio ဆိုတာ နဲေလေကာငး္ေလပါ
ဒါေတြကို ခင္ဗ်ားတို႔ ဖတ္တဲ့ RC စာအုပ္ထဲမွာေတာ့ အေသးစိတ္ေရးထားမွာမဟုတ္ဘူး MOM ထဲကေနယူထားတာ RC ကိုင္ရင္ MOM ေလးသိထားေတာ့ ေရွ႕ေရာက္ေအာင္ပါ
...........................................
Steel Vs Concrete
သံေခ်ာင္းနဲ႔ ကြန္ကရစ္ နွစ္မ်ိဳးကို နွိုင္းယွဥ္ၾကည့္ရေအာင္ပါ
သံေခ်ာင္းကို စက္ရံုကေနထုတ္တာ ဒီေတာ့ သူ႔ရဲ႕ quality ကို တိတိက်က် ခန္႔မွန္းနိုင္တယ္လို႔ေျပာလို႔ရတယ္ concrete က က်ေတာ့ material ေတြအမ်ားၾကီးေပါင္းထားတာ curing မလုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ water cement ratio မညီတာပဲျဖစ္ျဖစ္ seggratation ျဖစ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ viberator မသံုးတာပဲျဖစ္ျဖစ္ သဲထဲမွာ impurities ေတြပါသြားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ မွန္းဆလို႔မရနိုင္ဘူး
ဒါေၾကာင့္ ACI က သံေခ်ာင္းကို အဓိက အားကိုးတဲ့ flexure member beam ေတြမွာ safety factor ယူတာနဲသလို ကြန္ကရစ္ကို အဓိက အားကိုးတဲ့ column ေတြမွာက်ေတာ့ safety factor ယူတာမ်ားပါတယ္
......................................
Beam Vs Column Failure
ေနာက္တစ္ခ်က္ beam failure ဆုိတာ local failure ပါ ဆိုလိုတာက Beam တစ္ေခ်ာင္းက်ိဳးရင္ က်ိဳးတဲ့ေနရာမွာတင္ ပ်က္စီးမယ္ column မွာက်ေတာ့ ဒီတိုင္းမဟုတ္ဘူး တိုင္တစ္လံုးက်ိဳးတာနဲ႔ တအိမ္လံုးျပိဳက်သြားနိုင္တယ္ ဒါေၾကာင့္ column က ပိုအေရးၾကီးလို႔ column အတြက္ S.F ယူတာ မ်ားပါတယ္
...............
Strength Reduction Factor
ဒီေနရာမွာ ေက်ာင္းတုန္းကအတည္းက က်ေတာ္တို႔ေတြ႕ခဲ့တဲ့ factor ေတြျဖစ္တဲ့ 0.9 နဲ႔ ေျမွာက္တာ 0.65 နဲ႔ ေျမွာက္တာေတြကို နဲနဲေလာက္ေျပာခ်င္ပါတယ္
0.9 နဲ႔ ေျမွာက္တာဆိုတာ 10 ရာခုိင္နုန္းေလွ်ာ့တာကိုေျပာခ်င္တာပါ
0.65 နဲ႔ ေျမွာက္တာကေတာ့ 35 ရာခိုင္နုန္းေလွ်ာ့တာေပါ့
....................................
Strength Reduction Factor စုစည္းမွဳ
Tie Columns - 0.65
Spiral Columns - 0.75
eccentricitic tie column - 0.65 x 0.8
eccentricitic spirally column - 0.75 x 0.85
eccentricitic ဆိုတာကေတာ့ Load တည့္တည့္မက်ပဲ မေတာ္တဆ column ဆီကို compression သာ မက moment ၀င္သြားနိုင္တဲ့အေျခေနပါ ဒါေၾကာင့္ နဂိုရွိတာထက္ကို 20 ရာခိုင္နုန္း 15 ရာခိုင္နုန္း ပိုေလွ်ာ့လိုက္ေသးတယ္
Beam ေတြကေတာ့
Flexure Beam - 0.9
Flexure Shear - 0.75
......................................
ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္ အေရးၾကီးဆံုးက ACI စာအုပ္ထဲက ေသေကၤတေတြပါ စာအုပ္တစ္အုပ္လံုးမွာ ၾကိဳက္တဲ့ေနရာလွန္လိုက္ပါ ဒါေတြပါတယ္
Pu ဆိုတာက အျပင္ကလာမဲ့အား
Pn ဆိုတာက design က ခံနိုင္တဲ့အား
Mu ဆိုတာက အျပင္ကလာမဲ့ moment
Mn ဆိုတာက design က ခံနိုင္တဲ့ moment
fs steel ခံရတဲ့ stress
fc concrete ခံရတဲ့ stress
Pn တို႔ Mn တို႔က ခံနိုင္တာပဲရွိေသးတယ္ ခြင့္ျပဳတာမဟုတ္ေသးဘူး ဒါေၾကာင့္ strength reduction factor ေတြနဲ႔ ေလွ်ာ့ျပီးခြင့္ျပဳရမယ္
OPn - OMn
" Design ကခြင့္ျပဳတဲ့ေကာင္ OPn - OMn က အျပင္ကလာတဲ့ Pu - Mu ထက္ ၾကီးရင္ၾကီး မၾကီးရင္ညီရမယ္ "
Aung Hla Min Naing
Structure Engineer တစ္ေယာက္၏ေျခလွမ္းမ်ားအပိုင္း(၂၀)
Nonsway Vs Sway Frames
