ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား (24)

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား (24)



တိုင္တို႔ wall တို႔ဆိုတာ ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေလးေလာင္းရတယ္


(w/c ratio မထိမ္းထားဘဲ ေလာင္းျခင္း)


က်ြန္ေတာ္ေက်ာင္းျပီးလို႔ လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ေတာ့ column တိုင္ေတြေလာင္းတဲ့အခါ ပန္းရံဆရာက ေနာက္လူကို "ေဟ့ တုိင္ေလာင္းမယ္ေဟ့ ေရမ်ားမ်ားနဲ႔ ေပ်ာ့ေပ်ာ့ေလး" လို႔ ေအာ္ေျပာတာ ႀကံဳခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ က်ြန္ေတာ္ကဘာလို႔ ေပ်ာ့ခိုင္းတာလဲဆိုေတာ့ သူက ေပ်ာ့မွ တိုင္မွာအေပါက္ေတြ မျဖစ္မွာ သံလံုးမေပၚမွာလို႔ သင္ေပးပါတယ္ :-D


ေပ်ာ့တယ္ဆိုတာ ေရမ်ားမ်ားထည့္ခိုင္းတာပါ။ Footing ခြာ ေလာင္းတုန္းကထက္ ေရအမ်ားႀကီးပိုပါတယ္။ concrete mix အခ်ိဳးကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း ဘာလာလာ ရမ္း တူး ဖိုး တဲ့ 1:2:4 ပါ :-D အရင္ခြာေလာင္းတုန္းကလဲ ဒီအခ်ိဳးပါပဲ။ ခုက အခ်ိဳးတူေပမယ့္ ေရပိုထည့္တာပါ။


1) Concrete ကြန္ကရစ္က mix ratio အခ်ိဳးအစားတခုထဲကိုမွ ေရပါဝင္မႈ အနဲအမ်ားေပၚမူတည္ျပီး သူ႔ ခံႏိုင္အား Strength က ကြာျခားပါတယ္။ ပံု 6.2 ကို ၾကည့္ပါ။ water:cement ratio w/c 0.4 မွာ 41, 42 MPa ရေပမယ့္ ေရပါဝင္မႈ ၂ဆတိုးသြားတဲ့ 0.8 မွာဆိုရင္ 16, 17 ေလာက္ပဲရွိေတာ့တာ % အားျဖင့္ 40% ပဲရွိျပီး 60% ေလာက္ ခံႏိုင္အား Strength က်တာ ေတြ႔ရမွာပါ။


w/c ratio 0.1 ေလာက္က်တဲ့ w/c ratio 0.5 မွာဆိုရင္ေတာင္ ခံႏိုင္အား Strength 20% က်တာေတြ႔ရမွွာပါ။


2) သူေျပာတဲ့ တိုင္မွာအေပါက္ေပၚတာတို႔ဘာတို႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ compaction မလံုေလာက္တဲ့အခါ ျဖစ္တာပါ။ concrete က w/c ratio နဲေလေလ သူ႔ခံႏိုင္အား strength က မ်ားေလေလဆိုေပမယ့္ compaction.မရဘူးဆိုရင္ေတာ့ Strength ကမေကာင္းနိုင္ပါဘူး။ အဲ့သေဘာကို ပံု 6.1 မွာ ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ Solid line ေလးက compaction အျပည့္ရတဲ့ concrete ရဲ႕strength ျဖစ္ပါတယ္။ Dashed line ေလးကေတာ့ compaction မရတာရဲ႕ strength ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့မွာ w/c နဲတဲ့အခါ compaction အျပည့္ရရင္ solid line အတိုင္း strength ေကာင္းေနေပမယ့္ compaction မရေတာ့ရင္ေတာ့ Dashed line အတိုင္း ခံႏိုင္အားက်တာကို ေတြ႔ရမွာပါ။


3) ဒါေၾကာင့္ ေလာင္းမယ့္ ေနရာနဲ႔ အေျခအေန လိုအပ္ခ်က္ေပၚမူတည္ျပီး w/c အနဲဆံုးနဲ႔ workability ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ compaction အျပည့္ရေအာင္ ဖန္တီးေပးရပါမယ္။


4) အဓိကက ကိုယ္လိုတဲ့ Strength နဲ႔ workability အေျခအေန(ကြန္ကရစ္အေပ်ာ့အမာ/ Slump) နဲ႔ကိုက္ညီတဲ့ mix ratio ကိုသံံုးရမွာျဖစ္ပါတယ္။


5) အၾကမ္းအားျဖင့္ေတာ့ ေရပိုထည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Strength မက်ဖို႔ water/cement ratio ကို ထိန္းရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ cement ကို ပိုထည့္ဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။


အရင္တုန္းကအျဖစ္အပ်က္ကို ျပန္ေျပာတယ္ဆိုေပမယ့္ အခုလဲပဲ Project မႀကီးတဲ့ Site ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ Floor ေတြကို Ready-mixed concrete ေလာင္းၾကေပမယ့္ columns တိုင္ေတြကိုေတာ့ site mixed ပဲ ဆိုဒ္မွာတင္ ေဖ်ာ္ေလာင္းတတ္ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာမွ တခ်ိဳ႕ ေတြက ခုလိုပဲ Column တို႔ wall တို႔ကို w/c ratio မထိန္းဘဲ ေရပိုထည့္ျပီးေလာင္းၾကတုန္းပါပဲ။


Photos : from Properties of Concrete by A.M. Neville


ဗိုလ္ဗို္လ္ေက်ာ္


Unicode

မြန်မာပြည်ဆောက်လုပ်ရေးလောကမှ အယူအဆအလွဲများ (24)




တိုင်တို့ wall တို့ဆိုတာ ပျော့ပျော့လေးလောင်းရတယ်



(w/c ratio မထိမ်းထားဘဲ လောင်းခြင်း)



ကျွန်တော်ကျောင်းပြီးလို့ လုပ်ငန်းခွင်ဝင်တော့ column တိုင်တွေလောင်းတဲ့အခါ ပန်းရံဆရာက နောက်လူကို "ဟေ့ တိုင်လောင်းမယ်ဟေ့ ရေများများနဲ့ ပျော့ပျော့လေး" လို့ အော်ပြောတာ ကြုံခဲ့ပါတယ်။ ဒါနဲ့ ကျွန်တော်ကဘာလို့ ပျော့ခိုင်းတာလဲဆိုတော့ သူက ပျော့မှ တိုင်မှာအပေါက်တွေ မဖြစ်မှာ သံလုံးမပေါ်မှာလို့ သင်ပေးပါတယ် :-D



ပျော့တယ်ဆိုတာ ရေများများထည့်ခိုင်းတာပါ။ Footing ခွာ လောင်းတုန်းကထက် ရေအများကြီးပိုပါတယ်။ concrete mix အချိုးကတော့ သိတဲ့အတိုင်း ဘာလာလာ ရမ်း တူး ဖိုး တဲ့ 1:2:4 ပါ :-D အရင်ခွာလောင်းတုန်းကလဲ ဒီအချိုးပါပဲ။ ခုက အချိုးတူပေမယ့် ရေပိုထည့်တာပါ။



1) Concrete ကွန်ကရစ်က mix ratio အချိုးအစားတခုထဲကိုမှ ရေပါဝင်မှု အနဲအများပေါ်မူတည်ပြီး သူ့ ခံနိုင်အား Strength က ကွာခြားပါတယ်။ ပုံ 6.2 ကို ကြည့်ပါ။ water:cement ratio w/c 0.4 မှာ 41, 42 MPa ရပေမယ့် ရေပါဝင်မှု ၂ဆတိုးသွားတဲ့ 0.8 မှာဆိုရင် 16, 17 လောက်ပဲရှိတော့တာ % အားဖြင့် 40% ပဲရှိပြီး 60% လောက် ခံနိုင်အား Strength ကျတာ တွေ့ရမှာပါ။



w/c ratio 0.1 လောက်ကျတဲ့ w/c ratio 0.5 မှာဆိုရင်တောင် ခံနိုင်အား Strength 20% ကျတာတွေ့ရမှှာပါ။



2) သူပြောတဲ့ တိုင်မှာအပေါက်ပေါ်တာတို့ဘာတို့ဖြစ်တယ်ဆိုတာ compaction မလုံလောက်တဲ့အခါ ဖြစ်တာပါ။ concrete က w/c ratio နဲလေလေ သူ့ခံနိုင်အား strength က များလေလေဆိုပေမယ့် compaction.မရဘူးဆိုရင်တော့ Strength ကမကောင်းနိုင်ပါဘူး။ အဲ့သဘောကို ပုံ 6.1 မှာ ကြည့်ကြည့်ပါ။ Solid line လေးက compaction အပြည့်ရတဲ့ concrete ရဲ့strength ဖြစ်ပါတယ်။ Dashed line လေးကတော့ compaction မရတာရဲ့ strength ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့မှာ w/c နဲတဲ့အခါ compaction အပြည့်ရရင် solid line အတိုင်း strength ကောင်းနေပေမယ့် compaction မရတော့ရင်တော့ Dashed line အတိုင်း ခံနိုင်အားကျတာကို တွေ့ရမှာပါ။



3) ဒါကြောင့် လောင်းမယ့် နေရာနဲ့ အခြေအနေ လိုအပ်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး w/c အနဲဆုံးနဲ့ workability ကောင်းကောင်းနဲ့ compaction အပြည့်ရအောင် ဖန်တီးပေးရပါမယ်။



4) အဓိကက ကိုယ်လိုတဲ့ Strength နဲ့ workability အခြေအနေ(ကွန်ကရစ်အပျော့အမာ/ Slump) နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ mix ratio ကိုသုံံးရမှာဖြစ်ပါတယ်။



5) အကြမ်းအားဖြင့်တော့ ရေပိုထည့်မယ်ဆိုရင်တော့ Strength မကျဖို့ water/cement ratio ကို ထိန်းရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် cement ကို ပိုထည့်ဖို့ လိုအပ်ပါမယ်။



အရင်တုန်းကအဖြစ်အပျက်ကို ပြန်ပြောတယ်ဆိုပေမယ့် အခုလဲပဲ Project မကြီးတဲ့ Site တော်တော်များများမှာ Floor တွေကို Ready-mixed concrete လောင်းကြပေမယ့် columns တိုင်တွေကိုတော့ site mixed ပဲ ဆိုဒ်မှာတင် ဖျော်လောင်းတတ်ကြပါတယ်။ အဲ့ဒီမှာမှ တချို့ တွေက ခုလိုပဲ Column တို့ wall တို့ကို w/c ratio မထိန်းဘဲ ရေပိုထည့်ပြီးလောင်းကြတုန်းပါပဲ။



Photos : from Properties of Concrete by A.M. Neville



ဗိုလ်ဗို်လ်ကျော်

Read More

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၂၃)

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၂၃)
Torsion အတြက္ steel ဆိုတာ Beam ရဲ႕ အလယ္မွာထည့္ေပးရပါတယ္။

ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက Torsion အတြက္ steel ကို Beam ရဲ႕ အလယ္မွာပဲထည့္ေပးရတယ္လို႔ပဲ ေအာက္ေမ့တတ္ၾကပါတယ္။

Torsion ဆိုတာ member တခုမွာ သူ႔ရဲ႕ အလ်ားလိုက္ (longitudinal) direction ကို လွည့္ၿပီးလည္တဲ့ moment ကို ေခၚတာပါ။ Torsion ေၾကာင့္လိုအပ္တဲ့ reinforcement ကို Shear, Bending moment ေၾကာင့္လိုအပ္တဲ့ reinforcement ကိုသြားေပါင္းေပးရပါတယ္။

အဲ့မွာ Torsion ေၾကာင့္လိုတဲ့ longitudinal reinforcement ေတြကို closed stirrups ကြင္းေဘး (perimeter) တေလ်ာက္ ျဖန္႔ေဝထည့္ေပးရပါတယ္။ Beam ရဲ႕အလယ္မွာပဲ စုပံုထည့္ရတာမဟုတ္ပါ။ အဲ့လို ထည့္ေပးရတဲ့ rebar spacing က maximum အမ်ားဆံုး 12" ထက္ပိုေဝးလို႔မရပါဘူးလို႔ ACI က ကန္႔သက္ခ်က္ေပးထားပါတယ္။

အဲ့ေတာ့ 15" beam depth ရွိတဲ့ beam တစ္ေခ်ာင္းရဲ႕ Top နဲ႔ Bottom rebars ေတြက အေပၚ ေအာက္ cover 1.5" ေလာက္စီေလာက္နဲ႔ stirrups ထုေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ bar diameter တစ္ဝက္စီေလ်ာ့ၿပီး တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု 12" ေအာက္ပဲကြာေဝးပါေတာ့တယ္။

အဲ့လို 12" ေအာက္ပဲကြာေတာ့တဲ့အတြက္ Torsion အတြက္လိုအပ္တဲ့ steel ကို Bending moment အတြက္လိုအပ္တဲ့ Top နဲ႔ Bottom reinforcement ေတြမွာပဲ သြားေပါင္းေပးၿပီး Stirrups ရဲ႕ corner ေထာင့္ဆံုမွာပဲ ထည့္ေပးမယ္ဆိုလဲ ရပါတယ္။ Beam အလယ္ပိုင္းကို မထည့္လဲရပါတယ္။

12" ထက္ပိုေဝးရင္ေတာ့ Beam အလယ္ပိုင္းပါျဖန္႔ထည့္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။Stirrups ေတြရဲ႕ ေထာင့္ corner မွာရွိတဲ့ Rebar ေတြကေတာ့ Torsion အတြက္မျဖစ္မေန ထည့္ေပးရမွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဒီ bars ေတြက torsion ခံႏိုင္ရည္ကိုေကာင္းေစၿပီး cracks ျဖစ္ေပၚမႈေတြကိုလဲ ကာကြယ္ေပးပါတယ္.

Photo from Structural Concrete Theory and Design 6th edition by Nadim Hassoun

(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၂၂)

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၂၂)
အထပ္ျမင့္အေဆာက္အဦမ်ားသည္ အထပ္နိမ့္ထက္ ငလွ်င္လွဳပ္ရင္ ပိုခံရတယ္

အမ်ားစုထင္တာက အထပ္ျမင့္အေဆာက္အဦေတြက ငလွ်င္လွဳပ္ရင္ အထပ္နိမ့္ေတြထက္ ငလွ်င္ဒဏ္ကို ပိုခံစားရလြယ္တယ္။ ပိုေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတယ္လို႔ ထင္တတ္ပါတယ္။  တကယ္ေတာ့ အထပ္ျမင့္ေတြက အထပ္နိမ့္ထက္ ငလွ်င္လွဳပ္ရင္ ပိုလံုျခံဳစိတ္ခ်ရပါတယ္။ (ငလွ်င္ဒဏ္ခံေအာင္ေတာ့ DESIGN လုပ္ထားဖို႔ေတာ့ လိုမွာေပါ့ :-)  )

1) ငလွ်င္လွဳပ္တဲ့ အခါ အေဆာက္အဦေျမေနရာမွာ လႊမ္းမိုးတဲ့ Site Period ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ Site က ေက်ာက္သား (Rock) ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားရင္ Fundamental frequency of shaking က တိုၿပီး ေျမေပ်ာ့ (soft soil) ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားရင္ေတာ့ Fundamental frequency of shaking က ရွည္ပါမယ္။ ဒီလို site ရဲ႕ Ground အေျခအေနေပၚမူတည္တဲ့ Site Period က 0.5s (Rock) ကေန 2.5s (soft soil) အထိ ရွိပါတယ္။

2) Building (အေဆာက္အဦ) မွာလဲ သူ႔ရဲ႕ Fundamental Period (T) ဆိုတာရွိပါတယ္။ T ကို ခန္႔မွန္းတဲ့ Formulas ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ အၾကမ္းအားျဖင့္ေတာ့ အထပ္အေရအတြက္ (N) ကို 0.1s နဲ႔ ေျမွာက္ၿပီး ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ 5 ထပ္ဆို 0.5s နဲ႔ 25 ထပ္ဆို 2.5s ပါ။ (ဒါက အၾကမ္း ခန္႔မွန္းတာပါ။)

3) အေဆာက္အဦ ပ်က္စီးမႈက Site နဲ႔ Building Period ထပ္တူက်တဲ့အခါ (ဒါကို Resonance လို႔ေခၚပါတယ္။) ပိုမိုဆိုးရြားေစပါတယ္။

4) Ground က Period က 0.5s (Rock) ကေန 2.5s (soft soil) အတြင္းရွိႏိုင္တဲ့အတြက္ 5ထပ္ကေန 25ထပ္ၾကား အေဆာက္အဦေတြက ပိုမိုအႏၱရယ္ရွိပါတယ္။ 25 ထပ္ထက္ျမင့္တဲ့ အေဆာက္အဦေတြကေတာ့ ဒီ Resonance range ရဲ႕အျပင္မွာ က်ေနတဲ့အတြက္ ဒီိုအႏၱရယ္ကေနေတာ့ ပိုၿပီး သက္သာရာရေစပါတယ္။

5) (Comment က ပံုကို ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္.) Very Short Period ျဖစ္တာတစ္ခုကို စဥ္းစားၾကည့္ပါမယ္။ (T<0.7s ဆိုရင္ short period လို႔ေခၚၿပီး T>0.7s ကို Long Period လို႔ေခၚပါတယ္။) Very Short Period  ျဖစ္လို႔ Rigid လဲျဖစ္ပါတယ္။ ငလွ်င္လွဳပ္ရင္ Ground ေရြ႕သလို သူက လိုက္ေရြ႕ေနပါမယ္။
Very Long Period ျဖစ္တာတစ္ခုကို စဥ္းစားၾကည့္ပါမယ္။( ဥပမာ T=10s အထပ္100 ေလာက္) သူကေတာ့ Flexible ျဖစ္ပါတယ္။ Ground ကေရႊ႕ေနေပမယ့္ ထိပ္မွာေတာ့ ျငိမ္ေနတယ္လို႔ ယူဆႏိုင္ပါတယ္။
ဒီသေဘာတရားကို လက္ေတြ႔သိႏိုင္ေအာင္ ခ်ိန္သီးတစ္ခုကို ႀကိဳးတိုတိုထားၿပီး ရမ္းၾကည့္ပါ။ ခ်ိန္သီးရမ္းခါေနတာကို ေတြ႔ရမွာျဖစ္ၿပီး ႀကိဳးကို တေျဖးေျဖးရွည္ၿပီး စမ္းၾကည့္တဲ့ အခါ ႀကိဳးရွည္လာတာနဲ႔အမွ် ခ်ိန္သီးက သိပ္မရမ္းေတာ့တာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ (ဒါကို Seminar တစ္ခုမွာ ဆရာဦးေစာေထြးေဇာ္ လက္ေတြ႕ လုပ္ျပသြားတာကို ၾကည့္ခဲ့ရပါတယ္။)

6) အထပ္ျမင့္ေတြက ငလ်င္ျပင္းအားမမ်ားတဲ့ေနရာမွာဆိုရင္ Wind ကို စဥ္းစားၿပီး Lateral Load ခံႏိုင္ေအာင္ Design လုပ္ထားတာက Earthquake ထက္မ်ားေနႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့အတြက္လဲ ငလွ်င္ဒဏ္ကို ေကာင္းေကာင္းခံႏိုင္ရည္ ရေစပါတယ္။ ငလွ်င္ျပင္းအားမ်ားတဲ့ေနရာ ဆိုရင္လဲ နံပတ္(၅) အခ်က္မွာေျပာထားသလို Flexibel ျဖစ္တဲ့အတြက္ ငလွ်င္ဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းမခံရေစပါဘူး။

Photo Credit : Internet

(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၂၁)

Steel Structure အေဆာက္အဦမ်ားကို Structure ဟု ေခၚေနျခင္း

"ဆရာ ကၽြန္ေတာ္တို႔က Structure နဲ႔ ေဆာက္ခ်င္တာ"

" ဟုတ္ ေကာင္းတာေပါ့ဗ်ာ တကယ္ေတာ့ အေဆာက္အဦ ႀကီးႀကီး ငယ္ငယ္ Structure တြက္ခ်က္ၿပီးမွ ေဆာက္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ"

" ဟုတ္ ဆရာ Rc ထက္စာရင္ Structure က သက္သာမွာေပါ့ေနာ့"

"ေသဟ" လို႔ စိတ္ထဲကေန ေရရြတ္မိတယ္။ Steel Structure ကို သူတို႔က Structure လို႔ေခၚေနတာကို ကိုယ္က Structure ခိုင္ခန္႔မႈတြက္ခ်က္တာကို ေျပာတာပဲ ထင္ၿပီး ျပန္ေျပာေနတာပါ။

အဲ့လို Steel Structure ကို Structure လို႔ သံုးႏွဳန္းေျပာတာ အင္ဂ်င္နီယာ ၃, ၄ ဦး ႀကံဳဖူးပါတယ္။ အျပင္္လူေတြလည္း ႀကံဳဖူးပါတယ္။ အစပိုင္းက ေၾကာင္အမ္းအမ္းျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ေတာ့ သူတို႔ေျပာခ်င္တာကို သိလာေတာ့တာပါပဲ။

တကယ္ေတာ့ Steel Structure ေတြမွာသံုးတဲ့ I beam ေတြကို Structural Steel လို႔ေခၚပါတယ္။ Structural Steel နဲ႔ ေဆာက္တဲ့ အေဆာက္အအံု Structure ေတြကို Structural Steel Structure, Steel Structure လို႔သံုးပါတယ္။ Structural Steel design, Steel Construction စသျဖင့္ Steel/ Structural Steel ဆိုၿပီး သံုးႏွဳန္းပါတယ္။



(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၂၀)

Ground Beam(ေျမညီထပ္ထုတ္) မ်ားမွာ ေျမႀကီးတြန္းကန္အား(Upward Pressure)ရွိျခင္းေၾကာင့္ Floor Beam (အေပၚထပ္ထုတ္) မ်ားႏွင့္မတူ ေျပာင္းျပန္ (+ve, -ve) moments ရွိသည္ဟု မွတ္ယူေနျခင္း

Lateral Load (Seismic, Wind, etc) ကို မစဥ္းစားဘဲ ဖယ္ထားပါမယ္။

အေပၚက loading ထမ္းရတဲ့ beams တစ္ေခ်ာင္းရဲ႕ crack (အက္ကြဲေၾကာင္း) ျဖစ္တဲ့ပံုစံကို ပံု(၁) မွာ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

Fig; 1
Support (တိုင္) နားမွာ အေပၚဘက္ crack ျဖစ္တယ္။ အလယ္နားမွာေတာ့ ေအာက္ဘက္ crack ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္က loading လာတဲ့  beams တစ္ေခ်ာင္းရဲ႕ crack (အက္ကြဲေၾကာင္း) ျဖစ္တဲ့ပံုစံကို ပံု(၂) မွာ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

Fig; 2
အေပၚက loading ထမ္းရတဲ့ beams နဲ႔ ေျပာင္းျပန္ပါ။ Support (တိုင္) နားမွာ ေအာက္ဘက္ crack ျဖစ္တယ္။ အလယ္နားမွာေတာ့ အေပၚဘက္ crack ျဖစ္ပါတယ္။

Floor Beam ဆိုတာက အေပၚကလာတဲ့ loading ကို ထမ္းရပါတယ္။
Ground Beam ကလည္း အေပၚကလာတဲ့ loading ပဲ ထမ္းရပါတယ္။ Ground Beam ေတြက loading က ေျမႀကီးဆီမသြားပါဘူး တိုင္ေတြဆီသြားပါတယ္ (ေနာက္တိုင္ကေနတဆင့္ Foundation ကိုသြားပါတယ္)။

ဒါေၾကာင့္ Ground beam ေတြက ေျမႀကီးရဲ႕ တြန္းကန္အား (Upward Pressure) ကိုမခံပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔အတြက္ crack ျဖစ္တဲ့ပံုစံေတြ +ve, -ve moments ပံုစံေတြက Floor Beam နဲ႔အတူတူပါပဲ။
Upward Pressure ခံရတဲ့ Beam ပံုစံေတြကေတာ့ Foundation ေတြမွာသံုးတဲ့  Strap, Strip Beam ေတြမွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
ပံု(၂) မွာ ေအာက္က beam က Strip Beam ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အေပၚက အဝါေရာင္ beam က Ground Beam ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ beam ႏွစ္ခုရဲ႕ မတူညီတဲ့ behavior ကို ပံုမွာေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
(www.buildinghow.com မွပံုမ်ားကို ယူသံုးပါသည္)
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၉)

Floor (ၾကမ္းခင္း) ကြန္ကရစ္မ်ားကို ဂရုစိုက္ၿပီး column (တိုင္)  ကြန္ကရစ္မ်ားကို အေလးထားမႈနည္းေနျခင္း
ၾကားဖူးမွာေပါ့ ဒီေန႔ဘယ္အလႊာ ကြန္ကရစ္ေလာင္းမွာမို႔ ဘယ္လိုေတြ အလုပ္မ်ားေၾကာင္း၊ Ready mixed concrete ကို ဘယ္ေလာက္ grade နဲ႔မွာေလာင္းေၾကာင္း စသျဖင့္ေပါ့ေလ။
Floor concrete ေလာင္းတာ ဂရုစိုက္တာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုင္ေတြကိုေတာ့ ျဖစ္သလိုလူနဲ႔ေဖ်ာ္ၿပီးေတာ့ Floor မွာ ဘယ္ေလာက္ concrete grade ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေလာင္းေပမယ့္လည္း တိုင္ေတြကိုေတာ့ 1:2:4 ကေနမတက္ေတာ့ပါဘူး။
Floor ေလာင္းရင္ေတာ့ Engineers ေတြ ေသခ်ာဂရုစိုက္ၾကေပမယ့္ တိုင္ေတြကေတာ့ ဂရုစိုကမႈအားနည္းၿပီး အဖာရာဗလာပြနဲ႔လဲ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။
ေနာက္ Floor ေလာင္းၿပီးရင္ ေရမွန္မွန္ေလာင္းၿပီး curing ေပးဖို႔ သတိရေပမယ့္ column ေတြကိုေတာ့ curing ေပးဖို႔ေမ့ေနတတ္ၾကပါတယ္။
၁) အေဆာက္အဦတစ္ခုမွာ Load Path က ဒီလိုရွိပါတယ္။  Slab ကေန load ေတြက beam ကိုေရာက္ပါတယ္။ Beams ေတြကေနမွ Column ကိုေရာက္ပါတယ္။ ေနာက္ Column ကေန Foundation ေရာက္ၿပီး ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေျမႀကီးကို ေရာက္ပါတယ္။
၂) ဒီေတာ့ အထပ္ျမင့္ေလ column ေတြအတြက္ concrete strength လိုအပ္ခ်က္က ျမင့္ေလေလပါပဲ။ Column ဆိုတာက အထပ္ျမင့္ေလ အေပၚက loading ကို ပိုထမ္းရေလေလကိုး။ Beam (ထုတ္) ေတြ Slab (ၾကမ္းခင္း) ေတြကေတာ့ (ေယဘုယ်အားျဖင့္) တထပ္စာကို တထပ္ခ်င္းထမ္းရတာေလ။
၃) ဒါေၾကာင့္ အထပ္ျမင့္ေတြမွာ Column ကို high strength conrete ေပးၿပီး Floor (Beam + Slab) ေတြကိုေတာ့ Normal ေပးတတ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက Column ေတြကို Floor (Beam + Slab) ေတြထက္ Concrete strength ပိုေပးေလ့ရွိတယ္ဆိုတာပါ။]၄) ေျပာရရင္ Column ေတြက Floor (Beam + Slab) ေတြထက္ ပိုအေရးႀကီးတယ္ဆိုတာပါ။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၈)

Beam တြင္ bottom bar မွာ top bar ထက္ အၿမဲပိုလိုုသည္ဟု မွတ္ယူေနျခင္း

Structure design မပါပဲ ဒီအတိုင္းေဆာက္ေလ့ရွိတဲ့သူေတြနဲ႔ ေက်ာင္းၿပီးစအင္/ယာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက Beam ေတြမွာ bottom bar က top bar ထက္ ပိုလိုုတယ္လို႔ အေသမွတ္ထားတတ္ၾကတာကို သတိထားမိပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္ Structure စတြက္ခါစက ကိုယ္ကလည္း အစဆိုေတာ့ Senior ႀကီးေတြရဲ႕ မယံုသကၤာနဲ႔ "မင္းဟာက bottom bar ထက္ top bar ေတြက မ်ားေနပါလားဟ" လို႔ အေျပာခံရတတ္ပါတယ္။
ေနာက္ Group ေတြမွာလည္း ေက်ာင္းဆင္းစေလးေတြ Structure design မွာ bottom bar ထက္ top bar ကို ပိုေပးတာေတြ႔လို႔  Design မွားတယ္ထင္တယ္လို႔ ေဆြးေႏြးၾကတာကို ဖတ္ရပါတယ္။

ဘာလို႔ဒီလို မွတ္ၾကသလဲဆို ထင္တာကေတာ့ ေက်ာင္းေတြမွာ Simply supported beam ေတြပဲ အတြက္မ်ားလာလို႔ထင္ပါတယ္။
လက္တြက္တြက္တာဆိုေတာ့ determinate ျဖစ္တဲ့  Simply supported beam ေတြပဲ အဆင္ေျပေတာ့ ဒါေတြက အတြက္မ်ားတဲ့သေဘာရွိပါတယ္။
လက္ေတြ႔မွာၾကေတာ့ determinate ထက္ indeterminate ေတြပဲ မ်ားပါတယ္။ Determinate အေနနဲ႔ simply supported က Secondary beam ေလာက္ပဲယူလို႔ရတာဆိုေတာ့ေလ။
က်န္တာေတြက Column နဲ႔ beam ေတြက fixed action ဆိုေတာ့ indeterminate ျဖစ္တာက အမ်ားဆံုးပါ။


၁) Simply supported beam  ကေတာ့ ပံုမွာျပထားတဲ့အတိုင္း +ve moment က wl^2/8 ျဖစ္္ၿပီး အဲ့အတြက္ bottom bar ထည့္ေပးရမွာပါ။


၂) ပံုမွာက Approximate method ကိုသံုးၿပီးထုတ္ထားတဲ့ အခန္းဖြဲ႔တူ ႏွစ္ခန္းစာအတြက္ moment ကို ျပထားပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ maximum moment က -ve moment ျဖစ္ၿပီး +ve moment ထက္ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို Indeterminate beam ေတြမွာဆို column strip မွာ top bar က bottom bar ထက္ပိုေလ့ရွိပါတယ္။


၃) ဒီပံုကေတာ့ အခန္းဖြဲ႔တူ Span အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့ beam ေတြအတြက္ moment ကို ေပးထားပါတယ္။ ပံုကို မရွင္းေတာ့ပါဘူး။ ေလံလာၾကည့္ရင္ နားလည္ပါမယ္။
ထုတ္ႏုတ္ေဖာ္ျပထားတဲ့ ပံုေတြရဲ႕ မူရင္းစာအုပ္ေတြကို ပံုမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။


၄) အေပၚမွာေျပာခဲ့တာေတြက gravity load အတြက္ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ Earthquake လိုမ်ိဳး lateral load မ်ိဳးေပးရင္ ေနာက္ထပ္အမွတ္မွားေလ့ရွိတဲ့ midspan steel က column strip (support နား) မွာရွိတဲ့ steel ထက္ပိုတယ္ဆိုတာနဲ႔ဲ ဆန္႔က်င္ေနတယ္ ဆိုတာပံုမွာေတြ႔ရပါမယ္။ ပံုမွာ support နားမွာ moment ေတြမ်ားေနတာ ေတြ႔ရပါမယ္။ ဒီပံုကေတာ့ Structure တြက္ထားတဲ့ Etabs file တစ္ခုက ယူထားတာပါ။

ထုတ္ႏုတ္ေဖာ္ျပထားတဲ့ ပံုေတြရဲ႕ မူရင္းစာအုပ္ေတြကို ပံုမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၆)

ကပ္ေနေသာ Isolated Footing (Column Footing) ၂ခုကို သံခ်ီရာတြင္ တြဲခ်ီၿပီးေလာင္းျခင္း

တခါတေလၾက ဆိုဒ္မွာ ကပ္ေနတဲ့ Isolated Footing 2ခု ဥပမာ 6' span (အခန္းဖြဲ႕) ရွိၿပီး 5'6"x5'6" Footing Size စီရွိတဲ့  Isolated Footing 2ခုကို သံတြဲခ်ီၿပီးတြဲေလာင္းတာမ်ိဳး လုပ္တတ္ၾကတယ္။ Footing 2ခုက 6"ကြာရမွာကို ေျမတူးေတာ့လည္း ဆက္ေနတာနဲ႔ တြဲေလာင္းမိသြားတတ္တယ္။ 5'6"x5'6" ရွိေနမဲ့ Footing 2ခုက တြဲေလာင္းေတာ့ ပိုေတာင့္တယ္ 5'6"x11'6"ျဖစ္ၿပီး Footing Area ေတာင္ပိုၿပီး  ပိုေတာင့္ပိုေကာင္းတယ္ ေအာင္းေမ့တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္........

Photo from REINFORCED CONCRETE Mechanics and Design

၁) Isolated Footing ရဲ႕ သေဘာက ပံုမွာျပထားပါတယ္။ Column က Point Load လာမယ္။ ဒါကို Footing ေအာက္က ေျမႀကီးက ျပန္တြန္းကန္မယ္ အဲဒီမွာ Footing ရဲ႕ deformed shape ကို ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ အဲဒီအတြက္ Reinforcement(သံေခ်ာင္း) ထည့္တဲ့အခါ ေအာက္မွာ cover 3" ထားၿပီး One Layer ပဲထည့္ရပါတယ္။ Bottom Layer ပဲထည့္ရၿပီး Top Layer မလိုပါဘူး။

Photo from Internet

၂) Combined Footing ရဲ႕ သေဘာကို ပံုမွာၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ Column 2ခုကို Footing တစ္ခုတည္းနဲ႔တြဲထားတာျဖစ္ၿပီး Column load ေတြကို Footing ေအာက္က ေျမႀကီးက ျပန္တြန္းတဲ့အခါ ျဖစ္သြားတဲ့ deformed shape ကို ပံုမွာၾကည့္ၾကည့္ပါ။ လိုအပ္တဲ့ Reinforcement ကိုလည္း ပန္းေရာင္လိုင္းနဲ႔ထည့္ထားတာ Bottom ရယ္ Top ရယ္ 2လႊာျဖစ္ေနတာကို ေတြ႔မွာပါ။
၃) အဲေတာ့ Isolated Footing မွာ  Reinforcement ကို Bottom layer တစ္လႊာပဲလိုၿပီး Combined Footing မွာ ႏွစ္လႊာလိုပါတယ္။
၄) ဒီေတာ့ တစ္တိုင္တစ္ခြာစီရွိေနတဲ့ Isolated Footing 2ခုကို သံတြဲခ်ီၿပီးတြဲေလာင္းတဲ့အခါ Combined Footing ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီမွာ နဂို Isolated Footing Design ကလို  Reinforcement ကို တစ္လႊာနဲ႔မရပါ။ ဒါေၾကာင့္ Reinforcement ကို တစ္လႊာပဲဆိုရင္ တြဲေလာင္းလို႔မရပါ။ တြဲေလာင္းမယ္ဆိုရင္ Combined Footing Action ၀င္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ 2လႊာခ်ီဖို႔လိုပါလိမ့္မယ္။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၇)

One way slab ကို သံတစ္လႊာတည္းခ်ီေသာ slab   ႏွင့္ Two way slab ကို သံႏွစ္လႊာခ်ီသည့္ slab ဟု အမွတ္မွားေနျခင္း

ဒီဟာကလည္း ေက်ာင္းၿပီးခါစအင္/ယာ ေတြတင္မကဘူး အေတြ႔အႀကံဳမ်ားတဲ့ အင္/ယာတခ်ိဳ႕ပါ One way, two way slab ဆိုတာ သံကို one layer, two layer ခ်ီတဲ့ slab ဆိုၿပီး အမွတ္မွားၾကပါတယ္။

၁) အၾကမ္းအားျဖင့္ေတာ့ Loading ေၾကာင့္ slab defelction ျဖစ္ရာမွာ direction တစ္ဖက္တည္း deflection ျဖစ္တဲ့ slab ကို One-way slab လို႔ေခၚၿပီးေတာ့ direction (၂) ဖက္ deflection ျဖစ္တဲ့ slab ကိုေတာ့ Two-way slab လို႔ေခၚပါတယ္။

ဒါကေတာ့ One way slab deflection ျဖစ္တဲ့ပံုပါ



ဒါကေတာ့ Two way slab deflection ျဖစ္တဲ့ပံုပါ


၂) One way slab မွာ slab က load ကို တိုတဲ့ direction အတိုင္း transfer လုပ္ၿပီး ရွည္တဲ့ beam က ထမ္းရပါတယ္။ (Theory မွာ 100% ယူၿပီး လက္ေတြ႔မွာေတာ့ 95% အထက္ရွိတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။) Two way slab ကေတာ့  load ကို တိုတဲ့ direction ေရာ ရွည္တဲ့ direction ပါ သူ႔အခ်ိဳးနဲ႔သူ transfer လုပ္ပါတယ္။

၃) ရွည္တဲ့အနား(la) ကို တိုတဲ့အနား(lb) နဲ႔စားလို႔ ၂ နဲ႔ ၂ထက္ႀကီးရင္ one way slab လို႔ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ ၂ေအာက္ငယ္တယ္ဆိုရင္ two way slab လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။

ပံုမွာ One way slab ရဲ႕ load transfer လုပ္တဲ့ပံုနဲ႔ two way slab ရဲ႕ load transfer လုပ္ပံုကို Yield line analysis method နဲ႔ ခြဲၿပီး Arrow နဲ႔ေဝထားတာကို ေတြ႔ရပါမယ္။


၄) အေပၚလႊာသံေခ်ာင္းက -ve moment အတြက္ ထည့္တာပါ။ ေအာက္လႊာသံေခ်ာင္းက  +ve moment အတြက္ ထည့္တာပါ။  one way ျဖစ္ျဖစ္  two way ျဖစ္ျဖစ္ support condition ေပၚမူတည္ၿပီး  -ve နဲ႔  +ve moment ရွိရင္ ရွိတဲ့ moment အတြက္ လိုအပ္တဲ့ Rebar(သံေခ်ာင္း) လႊာကို ထည့္ရမွာပါ။

ဒါကေတာ့ Typical One way slab ပံုပါ။ Rebar သံေခ်ာင္း(၂)လႊာပါတာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။


၅) ဒီလို One way ကို one layer ထဲခ်ီတဲ့ slab,  two way ကို two layer ခ်ီတဲ့ slab လို႔ေခၚၾကတာ ကန္ထရိုက္တိုက္ ေဆာက္တဲ့သူေတြ ဆီကစ အမွတ္မွားလာၾကတာ ထင္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြက slab ကို one way, two way ဘာလာလာ one layer ပဲ ခ်ီေလ့ရွိပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ထူးၿပီးေတာ့ two layers ခ်ီရေတာ့မယ္ဆိုရင္ two way slab လို႔မွားေခၚၾကေရာ။

ဒီပံုကေတာ့ ကန္ထရိုက္တိုက္တစ္ခုမွာ one way slab ေရာ two way slab ေရာ one layer ပဲ ခ်ီထားတဲ့ပံုပါ။


(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၅)

Slab သံခ်ီရာတြင္ မွားယြင္းေနျခင္း
Slab တစ္ခုမွာ Support မွာ Top steel လိုၿပီးေတာ့ Span မွာၾကေတာ့ Bottom steel လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သံခ်ီရာမွာ support နားမွာ ဟိုဘက္ဒီဘက္ L/4 - L/3 ေလာက္စီ Top bar ကို Cutoff bar (ကုပ္စီးဘား) အေနနဲ႔ ထည့္ၾကေလ့ရွိပါတယ္။


ဒါေပမယ့္ ဒီေနရာမွာ မွားေနၾကတာက Slab တစ္ခု (သို႕) တစ္ကြက္ကို စဥ္းစားၾကရာမွာ ပံုကလို Column ကို 20' ေလာက္စီရွိၿပီး Main beam ေတြအလယ္မွာ Secondary beam ထပ္ကြက္ထားတဲ့အခါ Slab ကို တိုင္နဲ႔ၾကည့္ၿပီး Main Beam ပတ္လည္ 20'ေက်ာ္ေလာက္ကို Slab တကြက္အေနနဲ႔ ယူဆၿပီး Cutoff bar (ကုပ္စီးဘား) ကို Main beam ပတ္ပတ္လည္ကေနပဲ ထည့္ၿပီး လုပ္ေနတာေတြပါ။


အမွန္က main beam ျဖစ္ေစ Secondary beam ျဖစ္ေစ ပတ္လည္ရွိေနတဲ့ 10' ေလာက္ရွိတဲ့ slab အကြက္ေတြကို တစ္ခုခ်င္း စဥ္းစားရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ Beam (Main or Secondary) ပတ္လည္မွာ  Cutoff bar (ကုပ္စီးဘား) ေတြထည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ပံုမွာ အျပာနဲ႔၀ိုင္းျပထားတာေတြမွာပဲ Cutoff bar (ကုပ္စီးဘား) ေတြထည့္ထားၿပီး အနီနဲ႔၀ိုင္းျပထားတဲ့ေနရာေတြမွာ မပါတာကို ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။
ဒီအမွားေတြကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွားေနၾကတာကို ေတြ႔ေနရပါတယ္။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၄)

အုတ္ျမစ္ခ်ျခင္းႏွင့္ Structure အျမင္

အုတ္ျမစ္ခ်တိုင္ထူမဂၤလာေတြ လုပ္တဲ့အခါမွာ ေရႊအုတ္၊ ေငြအုတ္ ဆိုၿပီး အုတ္ခဲေေတြ ထည့္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဟိုးအရင္ကလို အုတ္တိုက္ေတြလိုမ်ိဳးမွာ ဘာမွမျဖစ္ေပမယ့္ RC အေဆာက္အဦေတြမွာေတာ့ ဇယားေတာ့ ရွိိလာပါတယ္။ အုတ္က ကြန္ကရစ္ထက္စာရင္ Compressive strength (ဖိအားခံႏိုင္ရည္) နည္းတဲ့အတြက္ Foundation (ေဖာင္ေဒးရွင္း) ကို Weak ျဖစ္(အားနည္း) ေစပါတယ္။ ေနာက္ထည့္တဲ့အုတ္အေရအတြက္မ်ားေလေလ သူတို႔က ကြန္ကရစ္ေနရာအစား အုတ္၀င္ေရာက္မႈမ်ားေလေလ ျဖစ္တာမို႔ weak ျဖစ္ေလေလပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ ဒါေတြက ရိုးရာအယူေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရွာင္လြဲလို႔ေတာ့ မရႏိုင္ပါဘူး။ အဲ့ေတာ့ Structure ကို မထိခိုက္ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ဆိုတာကိုပဲ ရွာႀကံရေတာ့မွာပါ။



(၁) ပံုမွာျပထားသလို lean concrete ေလာင္းတဲ့အခါ အုတ္ေတြထည့္ဖို႔ ခ်ိဳင့္ေလးထားခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Foundation အတြက္ Footing ထုကို အုတ္အစားထိုး၀င္ေရာက္မႈ မရွိဘဲ ကြန္ကရစ္ခ်ည္း ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
(၂) ဒါေပမယ့္ တခါတရံ ေရႊအုတ္၊ ေငြအုတ္ ထည့္မွာကို ႀကိဳမသိတဲ့အခါမ်ိဴး lean ေလာင္းၿပီးမွ ေရႊအုတ္၊ ေငြအုတ္ ထည့္မယ္လို႔ ျဖစ္သြားတဲ့အခါမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။
အဲ့အခါၾကရင္ အုတ္ျမွဳပ္တဲ့အထိကို lean လို႔ယူဆၿပီး အုတ္အေပၚ clear cover 3" မွာမွ သံခြာထည့္ၿပီး ေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္။ Lean စာကေတာ့ ႏွစ္ခါကုန္သြားတာေပါ့။


(၃) ဒီလိုမွမဟုတ္ Lean စာကေတာ့ ႏွစ္ခါမကုန္ခ်င္ဘူးဆိုရင္ အုတ္ေတြကလည္း ပံုထဲကလို သိပ္မမ်ားဘူးဆိုရင္ေတာ့ အုတ္ေတြကို ေနရာခြဲထားပါ။


 Punching Shear ျဖစ္ႏိုင္မယ့္ေနရာ (ပံုမွာ dotted line နဲ႔ျပထားၿပီး critical section လို႔စာတန္းထိုးထားတဲ့ေနရာ (Column ကေန distance (effective depth) d/2  ရွိတဲ့ေနရာ) ကို ေရွာင္ပါ။ ေနာက္ One way shaear (Column ကေန distance (effective depth) d ရွိတဲ့ေနရာ) ကို ေရွာင္ပါ။


(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၃)

အေဆာက္အဦတစ္ခု ေဆာက္ဖို႔ structure ဆိုတာ တြက္စရာ မလိုပါဘူး။  အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ မွန္းေဆာက္လို႔ရပါတယ္။

ဒီေန႔ေတာ့ ေစာ္ကားတာမဟုတ္ဘူးဆိုၿပီး ေစာ္ကားေတာ့ ခံလိုက္ရတယ္။
ျဖစ္တာက Structure တစ္ခုကို company တစ္ခုက တြက္ခိုင္းတာ တြက္ၿပီး design ျပန္ေပးၿပီးမွ Basement ထည့္မယ္ဆိုၿပီး ျပန္ေရာက္လာပါတယ္။ ဒီတခါလာတဲ့သူက construction ကို တာ၀န္ခံေဆာက္လုပ္မယ့္  Company က sub ျပန္ခိုင္းထားပံုရတဲ့ Engineer ပါ။ အရင္တြက္ေပးထားတဲ့ combined footing ကေန mat foundation ျပန္တြက္ေပးရံုပါပဲ။ အဲဒီမွာ ကိုယ္က ေစတနာေတြပိုၿပီး  design မွာ coln size ေတြကို 15x15 ကေန အေပၚထပ္ေတြမွာ 12x15 ေျပာင္းထားတာေတြ ရွိတယ္။ Construction မွာ အဆင္မေျပလို႔ size မေလ်ာ့ခ်င္ရင္ ျပန္ေျပာပါ။ Size မေလ်ာ့ရင္ steel area ေလ်ာ့ေပးလို႔ရပါတယ္။ Design ျပန္ေပးပါမယ္ လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ သူျပန္ေျပာတာက "သူတို႔က အကိုကို ယံုၾကည္လို႔ အကို႕design အတိုင္းတေသြမတိမ္း လုပ္ပါမယ္။ ေစာ္ကားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူးေနာ္ ကၽြန္ေတာ္ ေဆာက္လာတာ ၾကာၿပီဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကို တာ၀န္ေပးလိုက္ရင္ ကိုယ့္ဘာသာ ၾကည့္လုပ္လိုက္လို႔ရပါတယ္။ အခုဟာက အကိုကို ယံုၾကည္လို႔ အကိုနဲ႔ တည္ထားတာဆိုေတာ့ ေလးစားသမႈနဲ႔ အကိုdesign အတိုင္းလုပ္မွာပါ " လို႔ျပန္ေျပာတယ္။
ဒါမ်ိဴးက အေတြ႔အႀကံဳမ်ားတယ္ဆိုတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာပညာနည္းတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာေတြမွာ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရပါတယ္။ သူတို႔က Structure design လိုတယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ အပိုအလုပ္လို႔ေတာင္ ခံယူထားတတ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ construction အေတြ႔အၾကံဳအေနနဲ႔ ဆယ္စုႏွစ္တခု ေက်ာ္ခဲ့ပါၿပီ။ Structure project ေပါင္းလည္း ရာခ်ီၿပီး run ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဒီေန႔အထိ အေဆာက္အဦတစ္ခုကို modelling မွာမွန္းထားတာနဲ႔ design results ၁၀၀ ရာႏွဳန္း မတူညီပါဘူး (ဂိုေထာင္လိုမ်ိဳး အခန္းဖြဲ႔ညီ pre-engineering လုပ္လို႔ရတဲ့ အေဆာက္အဦမ်ား မပါပါ)။ construction ေရာ structure deign ေရာ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးမွာ အေတြ႔အႀကံဴရွိတဲ့သူေတြေတာင္မွ မခန္႔မွန္းႏိုင္ၾကတာ သူတို႔က အေတြ႔အႀကံဴနဲ႔ ေဆာက္တယ္ဆိုတာ လက္ခံဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မလႊဲမေရွာင္သာလို႔ ခန္႔မွန္းေပးရမယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ပံုမွန္မွန္းရင္ ကြက္တိ၀င္တာေတြ ပါေပမယ့္ ပိုသြားတာေလးေတြ လိုတာေလးေတြလဲပါတတ္လို႔ ပိုပိုသာသာေလး ခန္႔မွန္းေပးရပါတယ္။ အဲလို စိတ္ခ်ရေအာင္ မွန္းရတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ economical ေတာ့ မျဖစ္ေတာ့ဘူးေပါ့။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၂)

ေရကန္ကို စသံုးမယ္ဆိုရင္ တခါတည္း ေရအျပည့္မထည့္ရဘူး ေရနည္းနည္းခ်င္းထည့္ၿပီးက်င့္ေပးရတယ္။
ေရကန္ၿပီးလို႔ ေရမထည့္ထားရင္ ကန္ကြဲတတ္တယ္။

ဒါေတြကေတာ့ site ထဲမွာ ပန္းရန္ဆရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ အင္ဂ်င္နီယာအခ်ိဳ႕ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ေရကန္တခုကို စတင္သံုးမယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕သတ္မွတ္ထားတဲ့ အား(strength) ျပည့္ရင္ က်င့္ေပးစရာမလို ေရအျပည့္ ထည့္ႏိုင္ပါတယ္။ (loading အျပည့္ ခံႏိုင္ပါတယ္)။
RC ေရကန္တစ္ခုကို ဘယ္ႏွယ္ရက္ေျမာက္မွာ ေရစတင္သံုးခ်င္သလဲဆိုတာၾကည့္ရပါမယ္။ အဲဒီ စသံုးမယ့္ရက္မွာ အားအျပည့္မရေသးရင္ ဘယ္ႏွယ္ရာခိုင္ႏွဳန္းရၿပီလဲ ၾကည့္ရပါမယ္။ အဲဒီ ရာခိုင္ႏွဳန္းအထိသာ ေရကိုထည့္သံုးသင့္ပါတယ္။
ဥပမာ (၇)ေျမာက္ေန႔မွာ သံုးခ်င္တယ္ဆိုရင္ concrete strength က ၇ ရက္မွာ 28 days strength ရဲ႕ ၇၁% ရွိတဲ့အတြက္ ေရကိုလည္း ၇၁% ထိသာ ထည့္သံုးသင့္ပါတယ္။
(ဘယ္ႏွယ္ရက္သားမွာ ၂၈ ရက္မွာ ရွိတဲ့ concrete strength ရဲ႕ ဘယ္ႏွယ္ရာခိုင္ႏွဳန္းရွိတယ္ဆိုတာ  https://www.facebook.com/notes/bobo-kyaw/civil-%E1%80%94%E1%80%B2%E1%82%95%E1%80%95%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%B2%E1%80%B7-%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%99%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%BB%E1%80%96-%E1%81%84/10200800213828228 မွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။
"ေရကန္ၿပီးလို႔ ေရမထည့္ထားရင္ ကန္ကြဲတတ္တယ္" ဆိုတာမွာ concrete ေတြမကြဲဖို႔ဆိုရင္ concrete ေလာင္းၿပီးေနာက္ curing ေပးတဲ့အခ်က္မွာ အဓိကမူတည္ပါတယ္။ ေရထည့္ထားျခင္း၊ မထားျခင္းက အဓိကမက်ပါ။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၁) ငလ်င္ (earthquake) နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလြဲမ်ား

ငလ်င္ (earthquake) နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလြဲမ်ား

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ငလ်င္ဒဏ္ခံ အေဆာက္အဦဆိုရင္ ငလ်င္လွဳပ္ရင္ လံုး၀ပ်က္ဆီးမႈမရွိရဘူးလို႔ မွတ္ယူတတ္ၾကပါတယ္။ ေနာက္ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္မႈကို ရစ္တာစေကးဘယ္ေလာက္ခံႏိုင္သလဲ  ဆိုတာနဲ႔ မွတ္သားထားခ်င္ၾကပါတယ္။

ငလ်င္ဒဏ္ခံေအာင္ ေဆာက္တယ္ဆိုရာမွာ အားေပ်ာ့တဲ့ငလ်င္မွာ ပ်က္ဆီးမႈ မရွိေအာင္၊ အားအသင့္အတင့္မွာ ပ်က္ဆီးမႈေတြကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ၿပီးေနႏိုင္ေအာင္၊ အားျပင္းတဲ့ငလ်င္မွာ လူ႔အသက္မဆံုးရွံဴးပဲ မၿပိဳက်ေအာင္ ဆိုၿပီးရည္ရြယ္တာပါ။ လံုး၀ပ်က္ဆီးဆံုးရွံဴးမႈမရွိေစရဆိုတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ အဓိကကေတာ့ လူ႔အသက္ကို တန္ဖိုးထားကာကြယ္တာပါ။ Engineering ပိုင္းကလူေတြအတြက္ ဆက္ေျပာရရင္ေတာ့

ငလ်င္ design (earthquake deign philosophy) ဆိုတာ
(က) အားေပ်ာ့တဲ့ငလ်င္ (အႀကိမ္အေရမ်ား၊ ရံဖန္ရံခါလွဳပ္) မွာ အဓိကအစိတ္အပုိင္းေတြ မပ်က္စီးေစရပါ၊ အဓိကမဟုတ္တဲ့ အစိတ္အပုိင္းေတြ ျပန္လည္ျပင္ႏိုင္ရံု ပ်က္စီးႏိုင္ပါတယ္။
(ခ) အားအသင့္အတင့္ ငလ်င္ (အႀကိမ္အေရအသင့္အတင့္၊ 10% per 50 yr) မွာ အဓိကအစိတ္အပုိင္းေတြ ျပန္လည္ျပင္ႏိုင္ရံု ပ်က္စီးႏိုင္ပါတယ္၊ က်န္အစိတ္အပုိင္းေတြ ပ်က္စီးတာျပန္လည္လဲလွယ္ႏိုင္ပါတယ္။
(ဂ) အားျပင္းတဲ့ငလ်င္ (အႀကိမ္အေရရွားပါး၊ 2% per 50 yr) မွာ အဓိကအစိတ္အပုိင္းေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ပ်က္စီးႏိုင္ပါတယ္ မၿပိဳက်ေစရပါ။

အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ငလ်င္ဒဏ္ခံမွဳကို Performance level နဲ႔ျပလာပါတယ္။
Performance Levels of Structure
1) Operational (အေနအထားမပ်က္ ေနၿမဲတိုင္းေနလို႔ရတယ္။ လဲလွယ္လို႔ရတဲ့ ဆံုးရွံဴးမႈ ၅% ေအာက္)
2) Immediate Occupancy (ခ်က္ခ်င္းေနလို႔ရတယ္။ Function ေတာ့ အဆင္ေျပခ်င္မွေျပမယ္။  ဆံုးရွံဴးမႈ ၁၅% ေအာက္)
3) Life Safety (ထိခိုက္မႈေတြရွိတယ္။ ျပင္ဆင္မႈေတြမလုပ္ပဲ ျပန္ေနလို႔မရဘူး။  ဆံုးရွံဴးမႈ ၃၀% ေအာက္)
4) Collapse Prevention (အကုန္လံုးနီးပါး ပ်က္ဆီးကုန္တယ္။ ၿပိဳေတာ့မၿပိဳဘူး။ ဆံုးရွံဴးမႈ ၃၀% အထက္္)
အားေပ်ာ့တဲ့ငလ်င္ အတြက္ Operational နဲ႔ Immediate Occupancy Level မွာပဲရွိရပါမယ္။
အားအသင့္အတင့္ ငလ်င္ အတြက္ Life Safety Level မွာပဲရွိရပါမယ္။
အားျပင္းတဲ့ငလ်င္ အတြက္ Collapse Prevention Level မွာပဲရွိရပါမယ္။



ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္မႈကို ရစ္တာစေကးနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ခံႏိုင္သလဲဆိုၿပီး ရစ္တာစေကးနဲ႔တြဲမွတ္ခ်င္ၾကတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ေအာက္ပါအေၾကာင္းအရာေတြကို လိပ့္ပတ္လည္ေအာင္ ဖတ္ေပးပါ။
ငလ်င္ရဲ႕ ပမာဏနဲ႕ျပင္းအား (magnitude & intensity)
ရစ္တာစေကးဘယ္ေလာက္ ဆိုတာ ငလ်င္ရဲ႕ ပမာဏ(magnitude) ကိုေျပာတာပါ။ ငလ်င္ရဲ႕ဗဟိုခ်က္ (epicenter) နဲ႕ အနီးအေ၀းေပၚ လိုက္ၿပီး မေျပာင္းလဲပါ။ ဥပမာ ၀ပ္ ၄၀ မီးေခ်ာင္းဟာ နီးနီးေ၀းေ၀း ၀ပ္ ၄၀ ပါပဲ။ အကြာအေ၀းေပၚ လိုက္ၿပီး မေျပာင္းလဲပါ။
intensity ဆိုတာက ငလ်င္ဒဏ္ခံစားရမႈကို ျပဆိုပါတယ္။ မာကာလီ (Mercalli) နဲ႕ျပမယ္၊ ground accelerationနဲ႕ျပမယ္။ ဥပမာ ၀ပ္ ၄၀ မီးေခ်ာင္း နဲ႕ အနီးအေ၀းေပၚ မူတည္ၿပီး light intensity (lumens နဲ႕တိုင္းတာ) ေျပာင္းလဲေနပါတယ္။
တူညီတဲ့ ငလ်င္မွာ ပမာဏ(magnitude) ဥပမာရစ္တာစေကးက တူညီၿပီး၊ ငလ်င္ဒဏ္ခံစားရမႈ (intensity ) က အကြာအေ၀းေပၚ လိုက္ၿပီး မတူညီပါ။  ၀ပ္ ၄၀ မီးေခ်ာင္းဥပမာလိုပါပဲ  ၀ပ္ ၄၀ ဆိုတာ ပမာဏ(magnitude)  နီးနီးေ၀းေ၀း ၀ပ္ ၄၀ ပါပဲ။ အကြာအေ၀းေပၚ လိုက္ၿပီး မေျပာင္းလဲပါ။ အနီး အေ၀း အကြာ အေ၀းေပၚလိုက္ၿပီး လင္းအားကကြာသြားပါတယ္။ Intensity ကြာသြားတယ္ေျပာရပါမယ္။
ဒါေၾကာင့္ ငလ်င္ျပင္းအား ရစ္တာစေကး ဘယ္ေလာက္ခံႏိုင္ပါတယ္ ဆိုတာ အတိအက် ေျပာမရႏိုင္ပါ။ အနီးစပ္ဆံုး အၾကမ္းဖ်င္းသာ ေျပာလို႔ရမွာပါ။ ငလ်င္ရဲ႕ဗဟိုခ်က္ (epicenter) နဲ႕ အနီးအေ၀းမွာ အေရးႀကီးပါသည္၊ ရစ္တာစေကးမွာ magnitude သာျဖစ္ပါသည္၊ intensity အေနျဖင့္ မာကာလီ (Mercalli) ဘယ္ေလာက္ ground acceleration ဘယ္ေလာက္ခံႏိုင္ပါတယ္ လို႕သာ ေျပာလို႕ရမွာပါ။
Structure Engineer ေတြ ငလ်င္ဒဏ္ခံ design တြက္ရာမွာ ရစ္တာစေကးနဲ႕ မေျပာပါ (မတြက္ပါ)။ ငလ်င္ဒဏ္ခံစားရမႈ ( intensity) အေနနဲ႕ သာ ခံစားရမႈ အနဲအမ်ားအလိုက္ ေနရာအလိုက္ (Ygn, Mdy စသည္) ျပင္းအား zone သတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္း ground acceleration နဲ႕သာတြက္ပါတယ္ (တျခားနည္းမ်ားလည္းရွိပါတယ္)။ သတ္မွတ္ခ်က္အရ Ygn Zone IIA, Mdy ဆို Zone IV (UBC code), 0.4g နဲ႕တြက္ပါတယ္။ Zone 0-4 မွာ အျပင္းဆံုး zone4 ပါ။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၁၀) Shear wall နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလြဲမ်ား

Shear wall နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလြဲမ်ား

အထပ္ျမင့္အေဆာက္အဦေတြမွာ (ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ၆ ထပ္နဲ႔အထက္ကို အရပ္အေခၚ အထပ္ျမင့္လို႔ သံုးႏွဳန္းပါတယ္။ ဒီ note မွာေတာ့ အရပ္သံုးကိုပဲ ရည္ညႊန္းပါတယ္) ဓာတ္ေလွကားနံရံေတြကို shear wall ေတြမေလာင္းထားရင္ ဘာလို႔ shear wall မထည့္တာလဲ ဆိုၿပီး shear wall မပါရင္ပဲ ဓာတ္ေလွကားတပ္လို႔ မျဖစ္ေတာ့မဲ့ ပံုစံနဲ႔ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး shear wall မပါရင္ပဲ (၈)ထပ္၊ (၁၀)ထပ္ ေဆာက္မရေတာ့မဲ့ပံုစံ (ခုိင္ခန္႔မႈမရွိေတာ့မဲ့ပံုစံ) နဲ႔ ေျပာတတ္ၾကတယ္။ ေနာက္ သံကူကြန္ကရစ္ wall တိုင္း shear wall လို႔ ေအာက္ေမ့တတ္ၾကတယ္။

၁) သံကူကြန္ကရစ္ wall တိုင္း shear wall မဟုတ္ပါ။ အေဆာက္အဦ Basement ေတြမွာ ေျမကာနံရံအျဖစ္သံုးတဲ့ retaining wall  ကို shear wall လို႔အမွတ္မွားၾကပါတယ္။ Retaining wall က ေျမကာဖို႔သံုးတာပါ။ Shear wall ေတြကိုေတာ့ Earthquake နဲ႔ wind ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ Lateral force ကို ထိန္းဖို႔အတြက္ သံုးပါတယ္။ ။ Retaining wall က  Ground Floor အထိပဲပါပါတယ္။ Ground Floor အေပၚ မပါေတာ့ပါဘူး။ Shear wall ေတြကေတာ့ အေဆာက္အဦအေပၚဆံုးအထပ္ထိပါပါတယ္။

၂) Shear wall ေတြကိုေတာ့ Earthquake နဲ႔ wind ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ Lateral force ကို ထိန္းဖို႔အတြက္ သံုးပါတယ္။

၃) Shear wall ေတြက Frame member ေတြထက္ lateral force အေပၚတုန္႔ျပန္မႈအား ပိုေကာင္းပါတယ္။

၄) အေဆာက္အဦ အထပ္(၂၀) အတြင္းေတာ့ Shear wall ေတြကို ေရြးခ်ယ္စရာတစ္ခု အေနနဲ႔ပဲသံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက shear wall သံုးတာနဲ႔ အျခားမသံုးတာေတြနဲ႔ ႏိွဳင္းယွဥ္ၿပီး သက္သာရင္သံုး မသက္သာရင္ မသံုးနဲ႔။ ဒါေပမယ့္ အထပ္(၃၀)အထက္ဆိုရင္ေတာ့ shear wall ပါမွသာ ကုန္က်စရိတ္သက္သာတဲ့ အတြက္နဲ႔ lateral deformation အတြက္ shear wall ကို ေရြးခ်ယ္ၾကရပါလိမ့္မယ္။

၅) Shear wall ထည့္ရမယ့္ေနရာကေတာ့ architectural design နဲ႔ညွိၿပီး ထည့္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဓာတ္ေလွကားခန္းေတြမွာက shear wall ထည့္ဖို႔ ဟန္႔တားတဲ့အခ်က္ေတြ မရွိတဲ့အတြက္ shear wall လိုအပ္တဲ့အခါ အဲဒီေနရာေတြမွာထည့္ၾကတာပါ။ ဓာတ္ေလွကားတတ္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ အေနနဲ႔ ထည့္တာမဟုတ္ပါ။

၆) Shear wall သံုးမယ္ဆိုရင္ တတ္ႏိုင္သမွ် မ်ားမ်ား တေနရာထဲ စုၿပံဳမေနပဲ ျဖန္႔ထည့္ရပါမယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ အခ်ိဳးညီညီကို direction ႏွစ္ဖက္လံုးအတြက္ ထည့္ရပါမယ္။ ဒါမွ အေဆာက္အဦေပၚ torsion ၀န္မပိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ပဲ တေနရာတည္းပဲ ထည့္မယ္ ဘက္မမွ်ဘူးဆိုရင္ေတာ့ shear wall မပါတာထက္ကို ပိုမိုဆိုးရြားေစမွာပါ။
ဒါေတြက shear wall နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ background ပါ။ အထပ္ျမင့္လို႔ေျပာတဲ့ (၆)ထပ္အထက္ (၁၀)ထပ္၊ (၁၂)ထပ္ေလာက္မွာ shear wall ထည့္ဖို႔အဆင္မေျပတဲ့ေနရာမ်ိဳး၊ ထည့္လို႔ရႏိုင္တဲ့ေနရာေတြကလည္း ပိုဆိုးရြားေစတဲ့အခါမ်ိဳး၊ shear wall ထည့္တာက မထည့္တာထက္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားတဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာ shear wall ကိုမသံုးသင့္ပါဘူး။

(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၉) Curing ေပးဖို႔ Formwork (ပံုစံခြက္) ခြာျခင္း

Curing ေပးဖို႔ Formwork (ပံုစံခြက္) ခြာျခင္း

ဒီေမးခြန္းကို အေမးခံရေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ေၾကာင္သြားတယ္ " Curing ေပးဖို႔ ဘယ္အခ်ိန္ ပံုခြာရမွာလဲတဲ့ "

Formwork (ပံုစံခြက္) မခြာပဲထားတာ curing ေပးေနတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ curing ေပးဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ သက္သက္မဲ့ ပံုခြာစရာမလိုပါဘူး (အျခားရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ခြာခ်င္ေတာ့ခြာပါ)
ပံုနဲ႔လြတ္ေနတဲ့အပိုင္းရွိရင္ေတာ့ အဲဒီအပိုင္းကို ေရေလာင္းတာျဖစ္ျဖစ္၊ curing compound ျဖန္းတာျဖစ္ျဖစ္၊ Plastic အုပ္တာျဖစ္ျဖစ္ ႀကိဳက္ရာနည္းသံုးၿပီး curing ေပးရပါမယ္။
ေနာက္ curing ဆိုတာကို conrete ကို ေရေလာင္းတာလို႔ အမွတ္မွားတာကလည္း ဒီအယူအဆအလြဲကို ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
Curing ကို ဘာသာမျပန္တတ္ပါဘူး။ concrete strength ေကာင္းေအာင္ crack မျဖစ္ေအာင္ ကုစားေပးတာကို ဆိုလိုပါတယ္။ နည္းလမ္းေတြကေတာ့ အေပၚမွာေျပာသြားတာမွာ ပါသြားပါၿပီ။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၈) RC အေဆာက္အဦဆိုတာ အုတ္ရိုး ၉" စီရတယ္။ ၄.၅" နဲ႕ဆိုရင္ RC တု၊ ၉" ေလာက္ မခိုင္ဘူး။

RC အေဆာက္အဦဆိုတာ အုတ္ရိုး ၉" စီရတယ္။ ၄.၅" နဲ႕ဆိုရင္ RC တု၊ ၉" ေလာက္ မခိုင္ဘူး။

ကၽြန္ေတာ္တို႕ဆီက လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္(၃၀)ေလာက္က RC ေတြစေဆာက္ေတာ့ ၉" အုတ္ရိုးေတြပဲ သံုးခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာပဲ နံကပ္နဲ႕ကြဲလြဲတဲ့အခ်က္တစ္ခုအျဖစ္ RC ဆိုရင္ ၉" အုတ္ရိုးဆိုၿပီး မွတ္သားထားခဲ့ၾကရာကေန ဒီအယူအဆ ျဖစ္ၾကဟန္တူပါတယ္။
၁) နံရံေတြကို အုတ္ရိုးသံုးရာမွာ အသံုးအားျဖင့္ ၀န္ထမ္းနံရံ (Load bearing Wall) နဲ႕ ၀န္မထမ္းတဲ့နံရံ (Non-load bearing wall, Infill wall) ဆိုၿပီး ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။
၂) RC အေဆာက္အဦေတြမွာ ၀န္ကို ျပင္၊ ထုတ္၊ တိုင္၊ ခြာ ေတြကထမ္းပါတယ္။ အုတ္ရိုးေတြကမထမ္းရပါဘူး။ အုတ္တိုက္ (Masonry building) ေတြမွာေတာ့ အုတ္ရိုးေတြက၀န္ကိုထမ္းရပါတယ္။
၃) ဒီလို ၀န္မထမ္းရတဲ့အတြက္ အုတ္ရိုးျဗက္က ၄.၅" ၊ ၉" ထက္ သူ႕၀န္သူထမ္းႏိုင္ေအာင္ရယ္၊ ငလ်င္အတြက္ဆို ေဘးတိုက္တြန္းအားခံႏိုင္ေအာင္ရယ္ စီမံေပးထားႏိုင္ဖို႕ ပဲလိုပါတယ္။
၄) RC မွာ အုတ္ရိုးေတြက၀န္ကိုမထမ္းရတဲ့အတြက္ အုတ္ရိုးျဗက္ထူေလေလ၊ တကယ့္၀န္ထမ္းရတဲ့ ထုတ္၊ တိုင္၊ ခြာ ေတြက ၀န္ပိုထမ္းရေလေလပါပဲ။
၅) ဒါေၾကာင့္ RC မွာ ၄.၅" ဆို မခိုင္ဘူးဆိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။
၆) RC ဆိုတာ ျမန္မာလို သံကူအားျဖည့္ကြန္ကရစ္ လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ သံေခ်ာင္းေတြနဲ႕ အားျဖည့္ထားတဲ့ ကြန္ကရစ္ျဖစ္ၿပီး အဲ့လိုအားျဖည့္ထားတဲ့  ျပင္၊ ထုတ္၊ တိုင္၊ ခြာ ေတြက ၀န္ကိုထမ္းတဲ့ အဓိကအစိတ္အပိုင္း (structural members) ေတြျဖစ္ပါတယ္။
၆) ဒါေၾကာင့္ အုတ္ရိုး ၄.၅" (သို႕) ၉" ျဖစ္ျခင္းဟာ RC ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ပုဒ္နဲ႔ သက္ဆိုင္ျခင္းမရွိတဲ့အတြက္ ၄.၅" အုတ္ရိုးသံုးရံုနဲ႕  RC တုလို႔ ေခၚလို႕မရပါဘူး။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၇) Beam ကို stirrup ခ်ီရာမွာ stirrup hook ကို ဘယ္၊ ညာ၊ အေပၚ၊ ေအာက္ တလွည့္စီလွည့္ခ်ီၾကျခင္း

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၇)
Beam ကို stirrup ခ်ီရာမွာ stirrup hook ကို ဘယ္၊ ညာ၊ အေပၚ၊ ေအာက္ တလွည့္စီလွည့္ခ်ီၾကျခင္း
တေန႕က construction site တစ္ခုကိုသြားေတာ့ ခ်ီေကြးဆရာေတြရဲ႕ ေစတနာအမွားေလးတစ္ခုကို ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ Beam ကို stirrup ခ်ီရာမွာ stirrup hook ကို ဘယ္၊ ညာ၊ အေပၚ၊ ေအာက္ တလွည့္စီလွည့္ခ်ီတာပါ။ အမွန္က hook ကို အေပၚမွာပဲထားၿပီး ဘယ္၊ ညာတလွည့္စီ ခ်ီရမွာပါ။ Hooks ကို ေအာက္မွာမထားသင့္ပါဘူး။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၅) ပ်ဥ္ေထာင္၊ နံကပ္၊ အုတ္တိုက္ အေဆာက္အဦမ်ားမွာ ငလ်င္ဒဏ္မခံႏိုင္ဘဲ RC အေဆာက္အဦမ်ားကသာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္သည္။

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၅)
ပ်ဥ္ေထာင္၊ နံကပ္၊ အုတ္တိုက္ အေဆာက္အဦမ်ားမွာ ငလ်င္ဒဏ္မခံႏိုင္ဘဲ RC အေဆာက္အဦမ်ားကသာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္သည္။
'ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္ RC ေဆာက္ဖို႕ေငြမွမရွိတာ ရွိတာေလးနဲ႕ ပ်ဥ္ေထာင္၊ နံကပ္၊ အုတ္တိုက္ေလး ေဆာက္ရတာ ငလ်င္လွဳပ္လာလို႕ၿပိဳေတာ့လည္း ဘယ္တတ္ႏိုင္မွာလဲ' စတဲ့ စကားမ်ိဳးေတြ မၾကာခဏၾကားရပါတယ္။ အမ်ားစိတ္ထဲမွာ RC အေဆာက္အဦေတြကသာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္တယ္ က်န္တဲ့အေဆာက္အဦေတြက ငလ်င္ဒဏ္မခံႏိုင္ဘူးလို႕ ထင္ေနၾကပါတယ္။
၁) RC အေဆာက္အဦတိုင္း ငလ်င္ဒဏ္မခံႏိုင္ပါဘူး ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္တဲ့နည္းစနစ္နဲ႕ တည္ေဆာက္မွသာ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္မွာပါ။
၂) ဒီလိုပါပဲ အျခား ပ်ဥ္ေထာင္၊ နံကပ္၊ အုတ္တိုက္၊ Steel အေဆာက္အဦေတြလည္း ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္တဲ့နည္းစနစ္နဲ႕ တည္ေဆာက္ရင္ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ပါတယ္။
၃) ပ်ဥ္ေထာင္၊ နံကပ္ ေတြမွာ လိုအပ္တဲ့ ခ်ဳပ္တန္း (Bracing) ေတြ ထည့္ေပးျခင္း၊ တြယ္ဆက္တဲ့ေနရာမွာ မူလီမ်ားသံုးၿပီး ေတာင့္ေတာင့္တင္းတင္းဆက္ထားျခင္း အစရွိတာေတြနဲ႕ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္ တည္ေဆာက္လို႕ရပါတယ္။ (ပံုကို comment box မွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္)
၄) အုတ္တိုက္ေတြမွာဆိုရင္လည္း နံရံအုတ္ရိုးေတြကို သံေခ်ာင္းမ်ားျဖင့္အားျဖည့္တဲ့ (Reinforced Masonry) ေဆာက္ျခင္း၊ သံေခ်ာင္းမ်ားျဖင့္အားျဖည့္ထားတဲ့ ၀န္မထမ္းတဲ့ တိုင္၊ ထုတ္ေတြနဲ႔ နံရံအုတ္ရိုးေတြကိုခ်ဳပ္တဲ့ (Confined Masonry) မ်ားနဲ႕ ေဆာက္ျခင္းစတာေတြနဲ႕ ငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္ တည္ေဆာက္လို႕ရပါတယ္။ (ပံုကို comment box မွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္)
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)
https://www.facebook.com/bobokyaw.mdy

Read More

အယူအဆအလြဲမ်ား(၄) Steel Structure မွာ connection တိုင္းကို beam end plate သံုးၿပီး moment connection ျဖစ္ေနျခင္း

ျမန္မာျပည္ေဆာက္လုပ္ေရးေလာကမွ အယူအဆအလြဲမ်ား(၄)
Steel Structure မွာ connection တိုင္းကို beam end plate သံုးၿပီး moment connection ျဖစ္ေနျခင္း
ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ Steel structure အေဆာက္အဦေဆာက္ရင္ beam နဲ႕ beam connection လုပ္ရာမွာ၊ beam နဲ႕ column connection လုပ္ရာမွာ beam ထိပ္ကို plate ျပားကပ္ၿပီး connection လုပ္တဲ့ beam end plate connection တစ္ခုတည္းကိုပဲ သံုးၾကတာ 90% အထက္မွာ ရွိပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ connection တိုင္းဟာ moment connection ေတြျဖစ္ကုန္ပါတယ္။ Moment ကို transmit မလုပ္သင့္တဲ့ေနရာေတြမွာလည္း သံုးမိေနပါတယ္။
၁) Connection type ၂ မ်ိဳးရွိပါတယ္။ Moment transmit မလုပ္ပဲ shear ပဲ transmit လုပ္တဲ့ Framed connection (Shear connection) နဲ႕ moment ေရာ shear ေရာ transmit လုပ္တဲ့ Moment connection ဆိုၿပီးေတာ့ပါ။
၂) H-beam ရဲ႕ flange က moment ကို transmit လုပ္ပါတယ္။ Web က shear ကို transmit လုပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ connection ကို bolts သံုးသံုး၊ welding သံုးသံုး Framed connection (Shear connection) လိုခ်င္ရင္ flange ကို connection မေပးရဘဲ moment connection မွာၾကမွ flange ကို connection ေပးရမွာပါ။
၃) Simply support လို႕ယူဆရင္၊ moment ကို transmit မလုပ္ေစခ်င္ရင္ Framed connection (Shear connection)ကို သံုးပါတယ္။ Continuous ျဖစ္တယ္၊ rigid ျဖစ္တယ္လို႕ ယူဆခ်င္ရင္ေတာ့ moment connection ကိုသံုးရမွာပါ။
၄) Moment connection က detailed စဥ္းစားရမယ့္အခ်က္ေတြပိုမ်ားပါတယ္ (horizontal stiffener ေတြ၊ stiffener plate ေတြအစရွိတာေတြ)။ Column flange ကို သြားၿပီး connection လုပ္ရာမွာ သိပ္မေထာင္းသာေပမယ့္ column web ကို connection လုပ္တာမ်ိဳး၊ beam to beam connection လုပ္ရာမွာ အထူးျပဳလုပ္ရမယ့္အရာေတြမ်ားပါတယ္။
၅) အဲ့ဒီလို အထူးျပဳလုပ္ခ်က္ေတြမပါပဲ beam ထိပ္ကို plate ျပားကပ္ၿပီး connection လုပ္တဲ့ beam end plate connection နဲ႕column web ကို connection လုပ္တာမ်ိဳး၊ beam to beam connection လုပ္တာမ်ိဳးကို မသံုးသင့္ဘူးလို႕ျမင္ပါတယ္။
(ဗိုလ္ဗိုလ္ေက်ာ္)
https://www.facebook.com/bobokyaw.mdy

Read More